تجزیه و تحلیل جدید منتشر شده در مجله اروپایی فارماکولوژی نشان می دهد که مصرف استاتین ها، داروهایی که به طور گسترده برای کاهش سطح چربی خون (کلسترول و تری گلیسیرید) تجویز می شوند، با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2، صرف نظر از دوز یا وضعیت قند خون فرد در هنگام شروع استفاده از استاتین ها، مرتبط است.

استاتین‌ها از رایج‌ترین داروهایی هستند که در جهان تجویز می‌شوند و مطالعات نشان داده ‌اند که در صورت مصرف، برای سلامت قلب و عروق بسیار مفید هستند. همچنین نشان داده شده است که این داروها فواید سلامتی ظاهرا نامرتبطی دارند از جمله کاهش خطر شکستگی لگن در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 و بهبود میزان بقای COVID-19.

تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که بسیاری از عوارض جانبی ناخوشایندی که گاهی اوقات افراد تحت درمان با استاتین- مانند درد یا ضعف عضلانی - گزارش می‌کنند، ممکن است با اثر دارونما (یا اثری صرفاً ناشی از مصرف قرص‌ها) توضیح داده شود. اما استاتین‌ها همچنین با پیشرفت سریع‌ تر دیابت نوع 2 مرتبط هستند، حتی اگر فواید این داروها نسبت به اثر مضر بالقوه ی آنها بر کنترل قند خون بیشتر باشد.

در تجزیه و تحلیل اخیر، محققان به بررسی تاثیر دوز استاتین ها و همچنین وضعیت قند خون فرد قبل از شروع درمان با استاتین ها- سطح گلوکز طبیعی یا بالاتر از قند خون طبیعی نه در حد آستانه دیابت – بر ابتلا به دیابت نوع 2 پرداختند. برای انجام این کار، آنها مطالعاتی را جستجو کردند که تأثیر مصرف استاتین را با مصرف دارونما (قرص غیرفعال) بر روی هموگلوبینA1c (معیار کنترل طولانی‌مدت قند خون) یاHOMA-IR (مقاومت به انسولین مدل هموستاتیک، آزمایشی که مقاومت به انسولین را در سراسر بدن تخمین می زند) مقایسه کرده بودند. در مجموع 67 مطالعه شامل بیش از 25000 شرکت کننده در تجزیه و تحلیل گنجانده شد.

استفاده از استاتین ها با افزایش سطح هموگلوبین A1c مرتبط است

محققان دریافتند در افرادی که سطح قند خون آنها در زمان شروع استاتین ها، بالاتر از حد طبیعی بود، مصرف یک استاتین هموگلوبین A1c را به طور متوسط 0.21 درصد و شاخص HOMA-IR را به طور متوسط 0.31 افزایش داد که نشان دهنده تفاوت های واضح اما نسبتاً متوسط است. از سوی دیگر، در افرادی که سطح قند خون آنها در زمان شروع استاتین ها طبیعی بود، مصرف یک استاتین هموگلوبینA1c  را به طور متوسط 1.33 درصد و شاخص HOMA-IR را به طور متوسط 0.49 افزایش داد که اختلاف بسیار چشمگیرتری است. این نتایج نشان می دهد که حتی افرادی که به نظر نمی رسد در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 قرار داشته باشند(قند خون طبیعی)، در صورت مصرف استاتین ها ممکن است در معرض خطر بسیار بیشتری قرار بگیرند. به نظر می رسد دوز استاتینی که افراد مصرف می کنند یا نوع استاتین ها هیچ تفاوتی در خطر دیابت ایجاد نمی کند - به عبارت دیگر، هر دوز یا هر نوع از استاتین ها، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد.

محققان به این نتیجه رسیدند که مصرف یک استاتین "کمی اما به طور قابل توجهی" خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد و این افزایش برای همه ی افراد صرف نظر از وضعیت اولیه قند خون آنها مشاهده شد. آنها نوشتند: پزشکان باید بر ابتلا به دیابت تمام بیمارانی که از استاتین ها استفاده می کنند، بدون توجه به وضعیت اولیه گلایسمی آنها، نظارت کنند.

منبع:

https://www.diabetesselfmanagement.com/news-research/2023/04/24/statins-linked-to-higher-diabetes-risk-regardless-of-dose-initial-glucose-status/